Sultan II. Bayezid Usturlabı

Hikâyesi

Sultan II. Bayezid Usturlabı

Bu eser, Osmanlı Sultanı II. Bayezid adına üretilmiş tarihî bir usturlabın pirinç malzeme kullanılarak hazırlanmış tam ölçekli replikasıdır. Aslı, Osmanlı bilim tarihinin günümüze ulaşan en değerli astronomi aletleri arasında kabul edilmektedir.

Usturlap, Antik Çağ'dan başlayarak İslam medeniyetinde mükemmelleştirilen ve yüzyıllar boyunca astronomların, denizcilerin, matematikçilerin ve seyyahların kullandığı çok yönlü bir gözlem aracıdır. Güneş ve yıldızların konumlarının belirlenmesi, vakit hesapları, yön tayini ve çeşitli astronomik ölçümlerde kullanılmıştır. Bu nedenle usturlap, döneminin adeta taşınabilir bir gökyüzü haritası olarak kabul edilir.

• yüzyıl sonlarında hüküm süren Sultan II. Bayezid, ilim ve sanat hamiliğiyle tanınan Osmanlı hükümdarlarından biridir. Onun adına üretilen usturlaplar, Osmanlı sarayında astronomiye verilen önemin ve İslam dünyasından devralınan bilimsel mirasın önemli göstergeleridir.

Pirinç üzerine işlenen hassas ölçekler, yıldız göstergeleri ve geometrik düzenlemeler yalnızca teknik bir hesaplama aracını değil; aynı zamanda dönemin estetik anlayışını, matematik bilgisini ve zanaatkârlık seviyesini de yansıtmaktadır.

Bu replika, gökyüzünü anlamaya çalışan bilginlerin yüzyıllar boyunca sürdürdüğü araştırmaların ve Osmanlı'nın bilimsel mirasının günümüze taşınmasına katkı sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. Bilim, sanat ve ustalığın birleştiği bu eser, insanlığın evrene duyduğu bitmeyen merakın somut bir temsilidir.