El-Hucendî Usturlabı

2026

El-Hucendî Usturlabı

El-Hucendî'nin astronomi mirasını yansıtan bu usturlap replikası, İslam medeniyetinin gökyüzünü anlama yolculuğundaki bilimsel dehasını ve gözlem geleneğini günümüze taşımaktadır.

← Koleksiyona Dön

Hikâyesi

El-Hucendî Usturlabı

Bu eser, 10. yüzyılın önemli astronom ve matematik âlimlerinden Ebu Mahmud Hâmid bin el-Hıdr el-Hucendî'nin çalışmalarından ilham alınarak hazırlanan usturlabın pirinç malzemeden üretilmiş replikasıdır. Replikanın tasarımı, İslam bilim tarihi araştırmalarına ömrünü adamış bilim tarihçisi Prof. Dr. Fuat Sezgin'in çalışmaları doğrultusunda gerçekleştirilmiştir.

Yaklaşık 940 yılında doğduğu ve 1000 yılında Rey'de vefat ettiği kabul edilen El-Hucendî, astronomi alanındaki gözlemleri ve matematiksel çalışmalarıyla tanınmaktadır. Özellikle gök cisimlerinin hareketlerini incelemek amacıyla geliştirdiği gözlem araçları, İslam dünyasında astronominin ilerlemesine önemli katkılar sağlamıştır.

Usturlap, yüzyıllar boyunca gökyüzünün anlaşılmasında kullanılan en önemli bilimsel araçlardan biri olmuştur. Güneş ve yıldızların konumlarının belirlenmesi, zaman hesapları, kıble tayini ve astronomik ölçümlerde kullanılan bu alet, aynı zamanda matematiksel bilgi ile ince zanaatkârlığın birleştiği seçkin bir eserdir.

Prof. Dr. Fuat Sezgin'in öncülüğünde gerçekleştirilen bilim tarihi araştırmaları sayesinde yeniden canlandırılan bu usturlap, İslam medeniyetinin astronomi alanındaki birikimini ve bilimsel mirasını günümüze taşımaktadır.

Bu replika, gökyüzünü anlamaya çalışan bilginlerin bilgi, merak ve gözlem gücünü temsil eden tarihî bir bilim mirası olarak hazırlanmıştır.